Onlangse media-artikels* het die kollig geplaas op die Verenigde Nasies (VN) se doelwit om teen 2025 klimaatsverandering en biodiversiteit ’n integrale deel van skole wêreldwyd se leerplanne te maak.

Die NWU & U het ons kundiges in die onderwys gevra om hulle mening te gee oor die impak wat nuwe vakke soos hierdie kan hê op die wyse waarop kinders die wêreld beskou waarin hulle leef, en hoe hulle dan van kleins af bewuste besluite kan neem om die planeet te beskerm.

 

Wat ʼn goeie idee

 

Prof Josef de Beer van die Eenheid vir Selfgerigte Leer sê hoewel daar nog niks formeels in Suid-Afrika besluit is so ver as wat hy weet nie – benewens die bekendstelling van mariene biologie as nuwe vak – is dit altyd ’n baie goeie idee om vakke by die leerplan te voeg om jong kinders oor omgewingskwessies op te voed.

 

“Elemente van klimaatsverandering word in die skool se lewenswetenskappeleerplan bespreek, maar natuurlik kies alle leerders nie lewenswetenskappe as ’n vak nie,” sê Josef, ’n navorsingsprofessor by die eenheid.

 

Maak ons voetspoor groener

 

“’n Verpligte vak oor die mens se impak op die omgewing, en hoe ons as mense ’n groener voetspoor kan laat, kan daartoe lei dat daar minder vernietiging van die omgewing plaasvind.”

 

Dit is hartseer dat so baie mense nie bewus is van die groot gevaar wat faktore soos klimaatsverandering vir hulle toekoms inhou nie, sê Josef. Wat selfs meer kommerwekkend is, is dat talle jongmense onbewus is daarvan dat hulle ’n betekenisvolle verskil in hierdie verband kan maak.

 

“Omgewingsopvoeding is die instrument om nie net die besluitnemers van môre te bemagtig nie, maar ook om oplossings te vind vir die slegte toestand waarin die wêreld is.”

 

ʼn Holistiese benadering is nodig

 

Dr Luiza de Sousa, senior lektor in geografie-onderwys en omgewingsopvoeding, stem saam met Josef dat dit ’n stap in die regte rigting sal wees om klimaatsverandering en biodiversiteit by die leerplan in te sluit deur vakke te hê wat spesifiek daarop fokus.

 

“Ons leer ons studente van die belangrikheid van sisteem- en holistiese denke, en dit kan reeds op skoolvlak met vrug in nuwe vakke aangewend word. Sisteemdenke stel leerders in staat om dinge as ’n geheel waar te neem. Een aksie wat aan ’n individuele deel van ’n sisteem gedoen word, kan as gevolg van die verwantskap en interkonneksies tussen die talle elemente in ’n komplekse sisteem die hele sisteem beïnvloed.”

 

Luiza sê leerders sal egter die interkonnektiwiteit van dinge moet verstaan – hoe hulle optrede verandering teweeg kan bring.“Hierdie vakke kan die leerders help om die kwessies te verstaan wat klimaatsverandering versnel.

 

“Dit sluit onder meer in die voortgesette gebruik van fossielbrandstof wat tot omgewingsbesoedeling lei en die Aarde sodoende in ’n toestand van aardverwarming plaas.”

 

Sy sê om leerders oor oorsaak en gevolg te onderrig, sal nie net help dat hulle die komplekse kwessies verstaan nie, maar ook transformatiewe leer aanmoedig. Die Verenigde Nasies (VN) se 17 volhoubare ontwikkelingsdoelwitte ** vereis dat onderwysers ons wêreld moet transformeer.

 

Die tyd sal leer of die VN sy doelwit sal bereik om teen 2025 klimaatsverandering en biodiversiteit met sukses as toegewyde vakke in te sluit, en of dit wêreldwyd geïmplementeer gaan word.

 

Indien hulle dit regkry, kan die volgende groep skoolverlaters dalk bemagtig word met nie net opvoeding nie, maar ook met ’n nuwe en gevorderde gevoel van omgewingsbewustheid en -verantwoordelikheid.

 

*“Klimaat dalk teen ’25 deel van leerplan”, Elise Tempelhoff, Netwerk24 , 13 Mei 2021.

* “Putting climate change on school curriculums is imperative, says UN”, Sonia Elks, Business Day, 27 Februarie 2020.

**Die VN se volhoubare ontwikkelingsdoelwitte sluit 17 interverwante wêreldwye doelwitte in wat ontwerp is om ’n beter en meer volhoubare toekoms te bereik.