
LEGORO LA DISAENSE TSA TLHAGO
Sekolo sa Disaense Tsa Tikologo le Tlhabololoniki le Jwa Khomphiutha
Ditlhopha Tsa Serutwa: Boithuta Ditshedinyana



Boithuta-Ditshedi Tse Dinnye bo a dira: Ditshenekegi di ka dira lotseno lo lontsi lwa madi
Le fa go bonala seno se ka se kgonege, boithuta-ditshedi tse dinnye e ka nna kgwebo e e seng kana ka sepe. A o ko o akanye ka seno: Boithuta-ditshedi tse dinnye bo ka dirisiwa mo patlisisong, mo go tlhameng dikumo, mo go tlhagiseng dikumo, le mo tshireletsong ya dithoto. A re tlhaloseng seno go ya pele.
Dikhemisi
Dikhamphani tsa dikhemisi di dirisa banetetshi ba ba farologaneng kwa mafelong a patlisiso le kwa madirelong a go tlhama.
Nngwe ya ditiro tsa tsone tsa konokono ke go tlhama dikumo go tokafatsa pholo ya batho le ya diphologolo. Sekai se se tlwaelegileng thata ke sa dibolaaditwatsi tse di lwantshang malwetsi a le mantsi a a bakwang ke dibaketeria. Ka ntlha ya mathata a a ntseng a oketsega a dibaketeria tse di palelang dibolaaditwatsi, dikhamphani tsa dikhemisi di mo kgaisanong e e matlho-mahibidu ka ditshedinyana tse dinnye. Go dira kgatelopele mo baeolojing ya dimolekhule go nnile le diphelelo tse di molemo tota mo go tlhagiseng melemo ya kalafi e e jaaka insulin e e tlhagisiwang ka go fetola dijine tse ditshedinyana tse dinnye.
Tsela e baithuta-ditshedi tse dinnye ba simololang go tlhama dikumo ka yone ke go nna le seabe mo go direng patlisiso ka ditswako tse di mosola mo dikhemising, go tlhatlhoba ditshedinyana go bona metswako e di ka e tlhagisang e e ka dirisiwang mo dikhemising.
Gore go tlhagisiwe dikumo tsa ditswako tsa dikhemisi, go tlhokega dibaketeria tse di seng kana ka sepe. Go dira ga dibediso tseno ke nngwe ya ditsela tse boithuta-ditshedi le boenjenere di kopanang gone. Kgatelopele e e dirwang mo laboratoring go fitlha ka tlhagiso-dikumo ga se kgetse e potlana. Baithuta-ditshedi tse dinnye ba diintaseteri le bone ba thapetswe go tla go tsosolosa le go tlhotlha ditswako tsa dikhemisi go tswa mo dibedising.
Baithuta-ditshedi tse dinnye gape ba thapetswe go tla go sekaseka ditswako tse diša tsa dikhemisi ka go dira ditekeletso pele ga fa di kwadisediwa go dirisiwa ke batho.
Dikhamphani tse di sa tswang go simolola tsa thekenoloji ya ditshedi tse dinnye le "go runya ga ditlamo-potlana"
Mo dingwageng tsa bošeng jaana go nnile le koketsego e e seng kana ka sepe ya dikhamphani tse dinnye le tse di mo magareng tsa thekenoloji ya ditshedi tse dinnye mo lefatsheng ka bophara. Dikhamphani tseo di ka nna tsa tlhama dikhemisi tse di dirang ka ditshedi tse dinnye kgotsa didirisiwa tse di kgethegileng gore di dirisiwe mo diintasetering tsa pholo le tsa thekenoloji ya ditshedi tse dinnye. Ka dinako tse dingwe, diyunibesiti di ile tsa tlhoma dikhamphani tse di bidiwang "go runya ga ditlamo-potlana" gore di gwebe ka go dira patlisiso ya tsa thuto.
Dikhemikale Tse di Fitlhelwang mo Ditsheding
Mo godimo ga go dira ka melemo ya kalafi le didirisiwa tsa kwa dikhemising, baithuta-ditshedi tse dinnye ba na le seabe mo go tlhagiseng ditswako tse di mosola le go leka boleng jwa tsone go akaretsa le di-amino acid, dibolaamegare, diasiti tse di senang dikhemikale (tse di nang le dire tsa tlholego), dibitamine, le diporoteine.
Mo godimo ga ditswako tse di mosola, go tlhagisiwa ga diensaeme gore di dirisiwe mo intasetering le mo patlisisong le gone go emela kgwebo ka boyone. Dikumo tse di tswang kwa dikhamphaning tseno di ka dirisiwa fa go tlhatlhobiwa bolwetse go bona gore ke jwa mofuta ofe, fa go tlhamiwa dikumo le mo tirong ya botegeniki jwa dimolekhule jaaka ditogwa tsa DNA. Diensaeme dingwe tse di tlhagisitsweng di a dirisiwa mo magaeng a rona, ka sekai diensaeme mo meloreng ya go tlhatswa. Dingwe tsa diensaeme di dirisiwa le mo intasetering ya dijo.


